Dlaczego należy badać odporność na poślizg?

Projektanci, inspektorzy nadzoru budowlanego, inwestorzy i zarządcy obiektów regularnie badają odporność nowych i użytkowanych posadzek na poślizg. Chcą mieć pewność, że posadzki są bezpieczne i zgodne z przepisami, wytycznymi i poradnikami.

Mokra granitowa posadzka przy wejściu do budynku po deszczu, ze śladami butów (ilustracja)

Co daje pomiar

  • Bezpieczeństwo

    Czy posadzka jest bezpieczna, rozstrzygnie dopiero specjalistyczny pomiar wykonany certyfikowanym urządzeniem.

  • Spory sądowe

    Pomiary wykonane zgodnie z normą pomagają uniknąć sporów sądowych.

  • Przepisy i wytyczne

    Badanie odporności posadzek na poślizg przewidują wytyczne Instytutu Techniki Budowlanej i poradnik Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju.

  • Zagrożenia

    Wynik pomiaru pozwala podjąć działania, zanim dojdzie do groźnej sytuacji.

  • Roszczenia

    Raport z pomiarów dokumentuje parametry antypoślizgowe posadzki i utrudnia wysuwanie nieuzasadnionych roszczeń.

  • BHP i kontrole

    Wyniki pomiarów pomagają sprostać wymaganiom kontrolerów.

Czym jest wartość PTV?

Obok rampowej skali antypoślizgowości R9-R13 (DIN) coraz powszechniej stosuje się badanie wahadłem i wynik PTV (Pendulum Test Value), które można wykonać na ułożonej posadzce, na sucho i na mokro.

Ryzyko poślizgu określa się testem wahadłowym, opisanym w polskiej normie PN-EN 13036-4. Wahadło imituje stopę pieszego uderzającą o badaną powierzchnię, a tarcie między piętą a posadzką jest wyrażane liczbowo jako wartość PTV.

Test rekomendują Instytut Techniki Budowlanej i Państwowa Inspekcja Pracy: przy kontroli posadzek, w ramach okresowej kontroli obiektu oraz w dochodzeniu po wypadku.

Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju uznaje 36 PTV za minimalną wartość dla wszystkich obiektów użyteczności publicznej, w których poruszają się osoby z niepełnosprawnościami.

Wynik 19 PTV oznacza bardzo wysokie ryzyko poślizgnięcia (1 na 2), a 36 PTV ryzyko znacznie niższe (1 na milion).

Klasyfikacja potencjału poślizgu według brytyjskiej Inspekcji Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (HSE).

Wartość PTV a ryzyko poślizgu (HSE)
Wartość PTVRyzyko poślizgu
0-24Wysokie ryzyko
25-35Średnie ryzyko
≥ 36Niskie ryzyko

Wynik odnosi się do warunków badania. Interpretacja uwzględnia m.in. ślizgacz, stan powierzchni i warunki użytkowania. Tabela jest pasmem odniesienia, a nie oceną zgodności z przepisami.

Źródło: HSE, „Assessing the slip resistance of flooring” (GEIS2), tabela 1 

Badanie wahadłem brytyjskim

Odporność posadzki na poślizg weryfikuje się między innymi badaniem oporu poślizgu. Wykonujemy je wahadłem brytyjskim (nazywanym też angielskim), stąd skrót PTV, czyli Pendulum Test Value. Metodę badania szczegółowo opisuje norma PN-EN 13036-4:2011.

Test wahadłem brytyjskim rekomenduje również Państwowa Inspekcja Pracy:

Test ten bardzo dobrze odwzorowuje rzeczywistą dynamikę i imituje ruch obcasa podczas chodzenia. Pozwala na pomiar współczynnika tarcia w rzeczywistych warunkach, zarówno na suchej, jak i mokrej nawierzchni. Różne wymienne końcówki pozwalają na odwzorowanie poruszania się w obuwiu, jak i na boso.

Państwowa Inspekcja Pracy, „Praktyczne sposoby zapobiegania potknięciom i poślizgnięciom”

Badanie pozwala ocenić ryzyko poślizgu w rzeczywistych warunkach, a także ustalić okoliczności i przyczyny wypadków. Odpowiada na kluczowe pytanie: jak śliska jest podłoga, gdy ktoś po niej chodzi?

Metody pomiaru i nasza usługa 

W jakich obiektach należy badać odporność na poślizg?

Zachowanie prawidłowych właściwości antypoślizgowych w znaczący sposób podnosi bezpieczeństwo użytkowania posadzki. Dlatego badanie jej parametrów antypoślizgowych jest tak ważne.

Obiekty, w których badanie jest obowiązkowe, wskazują dwa podstawowe punkty odniesienia. Pierwszym są wytyczne Instytutu Techniki Budowlanej: w budynkach użyteczności publicznej odporność na poślizg należy badać raz na 5 lat. Są to między innymi budynki:

  • Biurowe
  • Opieki zdrowotnej (np. szpitale, przychodnie)
  • Handlowe (np. galerie handlowe, markety)
  • Usługowe (np. dworce, lotniska, banki)
  • Oświatowe (np. szkoły, uniwersytety)
  • Kultury (np. kina)
  • Hotelowe
Długi, jasny korytarz z przeszkloną ścianą i gładką posadzką

Wymagania według strefy posadzki

Instytut Techniki Budowlanej wyznaczył też szczegółowe wytyczne dla obiektów użyteczności publicznej. Wymagany opór poślizgu zależy od tego, gdzie leży posadzka.

Wymagany opór poślizgu (PTV) według lokalizacji posadzki
Opór poślizgu (PTV)Lokalizacja posadzki
≥ 36na sucho i na mokro
  • Strefa wejścia (zewnętrzna i wewnętrzna)
  • Ciągi komunikacyjne
  • Pomieszczenia sanitarno-higieniczne
  • Strefa handlowo-usługowa
  • Tarasy, balkony
  • Inne pomieszczenia, w których posadzka podczas użytkowania jest narażona na działanie wody lub opadów atmosferycznych
≥ 36na sucho
  • Inne pomieszczenia, w których posadzka podczas użytkowania nie jest narażona na działanie wody ani opadów atmosferycznych
80-110na sucho
  • Posadzki do uprawiania sportu

Metoda weryfikacji we wszystkich strefach: badanie wahadłem według PN-EN 13036-4.

Obiekty dostępne dla osób z niepełnosprawnościami

Drugim punktem odniesienia jest poradnik Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju (obecnie Ministerstwa Rozwoju i Technologii) „Standardy projektowania budynków dla osób niepełnosprawnych” z 2018 roku.

Poradnik określa, że nawierzchnie powinny być antypoślizgowe i zachowywać swoje parametry również w trudnych warunkach atmosferycznych: w badaniu według PN-EN 13036-4 lub PN-EN 14231 wartość poślizgu (PTV lub SRV) nawierzchni mokrej nie może być niższa niż 36 jednostek.

Wynika z tego, że kontroli parametru PTV podlegają wszystkie obiekty, w których mogą poruszać się osoby z niepełnosprawnościami. Szczególnie należy zadbać o bezpieczeństwo powierzchni, po których poruszają się między innymi:

  • Osoby na wózkach inwalidzkich
  • Osoby niewidome, słabowidzące i niedosłyszące
  • Osoby z niepełnosprawnością intelektualną
  • Kobiety w ciąży i opiekunowie małych dzieci w wózkach
  • Osoby starsze
  • Osoby otyłe, niskie lub bardzo wysokie
  • Osoby z czasowo ograniczoną mobilnością (np. poruszające się o kulach)

Obowiązki właściciela i zarządcy

  • Ustawa - Prawo budowlane, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d

    „Obowiązek zapewnienia m.in. bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów.”

  • Ustawa - Prawo budowlane, art. 62 ust. 1

    „Obowiązek poddawania obiektów przez właściciela lub zarządcę okresowej kontroli, co najmniej raz na 5 lat.”

  • Ustawa o gospodarce nieruchomościami, art. 148b

    „Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania i właściwej eksploatacji nieruchomości.”

Akty prawne i wytyczne

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tekst jednolity ogłoszony obwieszczeniem Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia 8 kwietnia 2019 r.

Ściany pomieszczenia higienicznosanitarnego powinny mieć do wysokości co najmniej 2 m powierzchnie zmywalne i odporne na działanie wilgoci.

Posadzka pralni, łazienki, umywalni, kabiny natryskowej i ustępu powinna być zmywalna, nienasiąkliwa i nieśliska.

Nawierzchnia dojść do budynków, schodów i pochylni zewnętrznych i wewnętrznych, ciągów komunikacyjnych w budynku oraz podłóg w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, a także posadzki w garażu, powinna być wykonana z materiałów niepowodujących niebezpieczeństwa poślizgu.

Balkony, loggie i tarasy powinny mieć posadzki wykonane z materiałów nienasiąkliwych, mrozoodpornych i nieśliskich.

Najczęstsze pytania

Według wytycznych Instytutu Techniki Budowlanej w budynkach użyteczności publicznej raz na 5 lat. Poradnik Ministerstwa Inwestycji i Rozwoju zaleca kontrolę wartości poślizgu mokrej nawierzchni nie rzadziej niż raz na 3 lata, w ramach przeglądów technicznych obiektów dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami.

Więcej na blogu: praktycznie o bezpiecznych posadzkach

Wszystkie artykuły 

Zaufanie budowane w praktyce.

Zobacz nasze realizacje 
Usługa została wykonana z należytą starannością i najwyższym poziomem profesjonalizmu.
CSiR w GryfinieOpinia klienta01 / 04

Wśród naszych klientów

Oraz m.in. Muzeum POLIN, Lotnisko Warszawa-Modlin, Hotel Arłamów, Wave Resort Międzyzdroje i HalfPrice.

Widzisz pole do współpracy? Porozmawiajmy!

Zostaw nam prośbę o kontakt, a my postaramy się odpowiedzieć w ciągu 24 godzin lub wyślij nam wiadomość.